Wanneer werd iemand nou beschuldigd van heksenrij? Als in de zomer een hagelbui of storm de oogst had vernielt dan werd er een onschuldig iemand aangewezen die de boel behekst had. Stierf er een kind op vroege leeftijd ,dan was het met het boze oog getroffen en er viel weer een onschuldig slachtoffer, gaf het vee ineens minder melk ,dan werd de hoeder of hoedster verdacht en verbrand. Meestal waren dit kinderen. Kregen twee buren ruzie,dan werd ook gauw een aanleiding gevonden om iemand aan te klagen wegens hekserij.Een anoniem briefje in de bus van de burgemeester was al voldoende om een proces op gang te krijgen.Men kende toen geen echtscheiding,en om dan je vrouw van hekserij te beschuldigen was een veel voorkomende manier om van je vrouw af te komen. Zo werd er grof misbruik gemaakt van dit afschuwelijke bijgeloof.
Iedere stad had wel een stadswaag waarop allerleihandel werd gewogen,zo ook Oudewater.
Omstreeks 1500 tot ongeveer 1600 werden er ook mensen op gewogen die verdacht waren van hekserij.Zo ook **Marrigje Ariens **(zie ook berichten over Marrigje),een kruidenvrouwtje uit Schoonhoven.
Zij probeerde met haar bijelkaar gezochte kruiden zieken te genezen,dat lukte niet altijd en door enige ontevrede patienten werd zij aangeklaagd wegens hekserij.
Zij werd veroordeeld,gewurgd en daarna verbrand op de brandstapel,die was opgebouwd van een ring met gekleurde stenen.Dit is nog steeds te zien voor het stadhuis in Schoonhoven.
Marrigje was de laatste heks die verbrand werd in Nederland,dat was in 1591.
Ongeveer een miljoen mensen zijn er in die periode in Europa verbrand.
Verdacht van heksenrij,
Vroeger werden de kussens en bedden opgevuld met veren.Dacht men nou dat je een heks was,dan sneden ze een kussen open of een bed,en als ze dan samengeklitte veren zagen(heksenkringen noemde ze die) dan was je verdacht en moest je naar de rechter.Ze moesten dan de volgende proeven doorstaan
DE VUURPROEF,
De man of vrouw moest met blote voeten over hete kolen lopen(sintels) of ze kregen een heet ijzere staaf in hun handen gedrukt of op hun rug gedrukt.Kwamen er blaren op dan was je onschuldig,ze dachten vroeger dat een heks een verbond met de duivel had en niet zo gemakkelijk verbranden kon.Ze konden het ijzer en de sintels zo heet maken als ze zelf wilde,er werd in die tijd vaak ermee geknoeid.
DE WATERPROEF,
De heks werd met handen en voeten vastgebonden en in het water gegooit.Bleef ze drijven dan was ze een heks,zonk ze dan was ze onschuldig,maar was dan ondertussen verdronken.Ze kreeg dan wel een echte begrafenis,en haar familie de erfenis,in het andere geval werd ze verbrand en was de erfenis voor het stadsbestuur.
De Weegproef,
Een heks zou niet zwaar wegen,want anders kon ze nooit op een bezemsteel rond vliegen.wanneer een verdachte binnenkwam,moest ze met de stadsvroedvrouw mee naar een kleedhokje en werd helemaal uitgekleed,ze konden namelijk zware voorwerpen onder hun kleren aan hebben,zodat ze niet te licht waren.Daarna kregen ze een wit kleed aan en werd gemeten,het aantal centimeters die ze boven de meter zat ,moest ze ongeveer in kilo's wegen.Verder werd er in Oudewater ook naar de bouw van het lichaam gekeken,waren de verhoudingen goed,dan kreeg ze een certificaat,en was voor haar hele leven vrijgesproken van hekserij,omdat in Oudewater de waagmeesters niet omtekopen waren en er altijd eerlijk werd gewogen.
In 1545 was Karel de V in de buurt en maakte een heksenproces in Polsbroek mee.Daar werd een vrouwtje gewogen en de waagmeester zei dat ze 5 pond woog(Hij was omgekocht) De keizer geloofde hem niet en nam het vrouwtje mee naar Oudewater,Hij bood de waagmeester gouden ponden aan,die hij weigerde.Het vrouwtje werd gewogen en woog 100 pond!Zij werd dus vrijgesproken. Karel de V gaf Oudewater toen privelege om certificaten uit te schrijven,die in zijn hele rijk geldig waren,daarop stond dat degene die zo'n certificaat kreeg,nooit meer beschuldigd kon worden van heksenrij. Ui heel europa kwamen toen mensen om zo'n certificaat in Oudewater te halen.
In 1613 heeft het gouverment van de zevenprovincien alle heksenprocessen verboden,maar het bijgeloof was zo sterk,dat5 dominee Balthasar Becker in 1691 naar Zweden moest vluchten,toen hij een boek tegen heksenprocessen had uitgegeven.
In Oudewater is in de Heksenwaag de ruim 500 jaar oude weegschaal nog steeds in gebruik,waarop toendertijd veel mensen,van hekserij waren beschuldigd,en werden gewogen en nooit te licht werden bevonden.
ARRAY(0x8683474)
